بخشی از خطبه امیرالمومنین، حضرت علی (ع) درباره طاووس:
«از همه آن ها شگفت‏انگيزتر آفرينش طاووس است كه آن را در استوارترين شكل آفريد و رنگ‏آميزى آن را در بهترين نوع ترتيب داد. با بالى كه استخوان و رگ آن به هم پيوسته‏اند. با دمى كه محل كشيده شدن آن بر زمين طولانى است و هرگاه كه به سوى ماده‏اش حركت مى‏كند دمش را باز مى‏كند و بلند مى‏نمايد تا آن حد كه بر سرش سايه مى‏افكند گويا بادبان كشتى است كه كشتيبان آن را از جايى به جاى ديگر مى‏گرداند.
طاووس به رنگهاى خود مى‏نازد و آرام آرام دم خود را به اين طرف و آن طرف مى‏برد و چون خروس با جفت خود مى‏آميزد و همچون حيوان نرى كه از شهوت به هيجان آمده با ماده‏اش نزديكى مى‏كند. آنچه در اين باره گفتم خود بايد ببينى و اين نقل من مثل روايتى نيست كه سندش ضعيف و نادرست باشد. و اگر آن طور باشد كه گمان مى‏كنند كه طاوس نر، ماده را آبستن مى‏كند به وسيله اشكى كه از ديده مى‏ريزد و در اطراف پلكهايش جمع مى‏شود و ماده آن را با منقارش مى‏خورد آن گاه تخم مى‏گذارد. تخمى كه از آميزش با نر به وجود نيامده و از اشك ديده طاوس نر است!
تصور مى‏كنى استخوان پرهايش از ميل هاى نقره‏اى است و تصور مى‏كنى آنچه بر سر بال هايش روييده مثل گردنبندى از طلاى ناب است و يا از تكّه‏هاى زبرجد است. و اگر آن را با روييدنى‏هاى روى زمين مقايسه كنى، گويى گلهاى بهارى است كه از اين سو و آن سو چيده شده و اگر آن را به لباسها تشبيه كنى خواهى گفت مانند لباسهاى پرنقش و نگار و دلرباست و يا چون برد يمانى زيباست و اگر به زيورها تشبيه كنى مانند نگين‏هاى رنگارنگ است كه در ميان نقره زينت يافته به جواهر است... »